• Kasım 30, 2022

Mürekkep balığı çocuklar kadar zeki olabilir mi?

Mürekkep balığı çocuklar kadar zeki olabilir mi?

Mürekkep balığı üzerinde yapılan bilişsel yetenek testi 1970’li yıllarda çocuklara yapılan “Marshmallow Testi” ile benzerlik gösterdi. Cambridge Üniversitesi’nde yapılan araştırmanın sonuçları bir hayli etkileyici bulundu.

Hayvanların da bir bilincinin olduğunu biliyoruz; insanlar kendilerini hayvanlardan daima üstün görseler ve hayvanların yeterince akıllı olmadığını düşünseler de bilim öyle söylemiyor.

Davranış bilimi araştırmacıları 2020 yılından itibaren “kafadan bacaklılar” üzerine bir çalışma yürütüyor. Geçen yıl yaptıkları araştırma, insanların hayvan zekasını hafife almaması gerektiğini vurgular nitelikteydi. Şimdi, mürekkepbalıklarına yapılan Marshmallow testinin yeni bir versiyonu da aynı sonuca götürdü.

Marshmallow testini bilmeyenler için kısaca bahsedecek olursak; okul öncesi çocuklarda gerçekleştirilen bir bilişsel yetenek testi. Deneyde çocukların önüne bir Marshmallow veriliyor ve bunu yemek için 15 dakika beklemeleri söylüyor. Eğer beklerlerse bir Marshmallow daha verileceği belirtiliyor. Deneyin sonucunda bekleyen çocukların ilerleyen yaşlarda daha iyi statüye sahip oldukları ve daha başarılı bir eğitim hayatı geçirdikleri ortaya çıkıyor ancak konumuz bu değil.


Bu deneyde de mürekkep balıkları için benzer bir düzenek hazırlanıyor. Elbette mürekkep balığına çocuklara yapıldığı gibi bekledikleri takdirde ödüllendirilecekleri söylenmiyor ancak belirli uyaranlarla bunu anlamaları sağlanıyor. Bu sebeple mürekkep balıkları 3 farklı şekli anlamaları için eğitiliyor. İlk aşamada mürekkep balıkları üç şeffaf kapısı olan bir tanka konuluyor. Buna göre yuvarlak şekil hemen açılacak bir kapı, üçgen şekil 10 ile 130 saniye arasında açılacak bir kapı ve kare şekil ise asla açılmayacak bir kapı anlamına geliyor.

Hemen açılacak kapının arkasında mürekkep balıklarının en sevdiği yemek karides, beklemeleri gereken kapının arkasına ise daha az sevdikleri kral karidesler yerleştiriliyor. Mürekkep balıkları hangi kapıya yaklaşırsa diğer kapıdaki yiyecekler geri çekiliyor ve mürekkep balığı buna göre tercihini yapıyor.

6 adet mürekkep balığı üzerinde gerçekleştirilen testte bazıları hemen en sevdikleri yiyeceğe yönelirken bazıları ise beklemeyi tercih ediyor. Bekleyenler, daha az sevdikleri karidese ulaştıklarında daha fazla karidesle ödüllendirildiklerini fark etti. Sonrasında bir kısmı kapıda bulunan semboller değişse de karideslere doğru hemen yüzmek yerine büyük ödülü beklemeyi başardı.

Bu deney bize ne anlatıyor?

Mürekkep balıkları genel özelliklerine bakıldığı zaman fazla sosyal olmayan ve avları için çok mücadele etmeyi sevmeyen bir yapıya sahiptir. Savunma mekanizmaları olmadığı için hayatlarının çoğunluğunu denizde kamuflaj olarak geçirmeyi tercih ederler. Ancak bu deney göstermiştir ki; zekalarını kullanarak daha büyük ödülü almak için hayatlarını riske atsalar bile beklemeyi seçebilirler.

Özellikle çocuklarla benzer sonuçlar içermesi sebebi ile önem arz eden deney; mürekkep balıklarının da seçim yapabildiğini, doğruyu yanlışı ayırt edebildiğini ve iyiyi kötüyü anlama yeteneklerinin olduğunu bizlere  gösteriyor.

Ekip, bir sonraki çalışmalarının mürekkepbalıklarının geleceği planlama yeteneği üzerine olacağını söyledi. Araştırma Proceedings of the Royal Society B’de yayınlandı.