• Şubat 8, 2023

Nöroeğitim: Beyin nasıl öğrenir?

Nöroeğitim: Beyin nasıl öğrenir?

Öğrenmede büyük atılımlara yol açacak “nöroeğitim” nedir?

Son zamanlarda sinirbilimcileri ve eğitimcileri bir araya getiren disiplinler arası bir yükselişe şahit olduk. İnsan beynine ilişkin anlayışımızın değişmesiyle birlikte birçok alt sektör ortaya çıktı. Eğitim, geleneksel varsayımlar yerine bir bilim gibi ele alınmaya başladı ve bu yöntemler yurt dışındaki bazı ülkelerde müfredat tasarımında kullanıldı.

Nesnel bir öğrenme vaat eden nöroeğitim, beynimizin nasıl daha iyi çalıştığını anlamamızla birlikte büyük bir yol kat etti. Öyle ki geleneksel eğitim sorunlarını çözmek için iddialı bir yöntem olan bu sinirbilim, bulguları gerçek hayata uygulamak için kullanılıyor.

Bazen “eğitsel sinirbilim” olarak da adlandırılan bu eğitim şekli, başta sınıflar olmak üzere yaşam boyu eğitimde fark yaratacak gibi görünüyor. Yöntemin başarılı olup olmadığını sinirbilimciler şöyle açıklıyor; “Sinirbilimin eğitim teorisi ve pratiği için bilgilendirici olup olmadığı tartışmaya açık değildir, kesinlikle öyledir.

Buradan da anlaşılacağı üzere heyecan verici bir hedef sunan nöroeğitim; nörobilim, eğitim psikolojisi, eğitim uygulayıcısı, eğitim ve beyin süreçleri hakkında birçok veri içeriyor. Uygulama zorlukları olsa dahi nöromitleri bir kenara bırakıp zihnimizi nasıl daha verimli hale getirebileceğimizi düşünmek mantıklı olabilir.

Öyleyse nöroeğitimin ana bileşenlerine bir bakalım:

Dikkat: Öğrenmek karmaşık bir süreçtir ancak şüphesiz ki “dikkat” öğrenmek için mutlaka gereklidir. Nörobilim için dikkat, spesifik bir şeye odaklanmayı sağlayan ve diğerlerini hariç tutan beyin sürecini ifade eder. Öğrenmek için de uzun süreler boyunca odaklanmak şarttır. Örneğin sınav esnasında etrafınızdaki sesleri duymayın ve yalnızca okuduğunuz soruya odaklanın.

Hafıza: Hafıza hepimizin bilgi sahibi olduğu bir bileşen lakin onun nasıl çalıştığını çok az kişi biliyor. Hafızayı iyi kullanmak öğrenmeyi daha etkili hale getirmek için kullanılmakta. Eğer bir şeyi daha iyi hatırlamak istiyorsanız bilime dayalı tekniklerden ve bu yazımızdan faydalanabilirsiniz.

Eylem kontrolü: Geleceği planlamak zihnimiz için çok önemlidir. Bunları adım adım belirlemek, eylem oluşturmak, değişen bilgileri kısa süreler için tutabilmek öğrenmeyi etkiler. Ön beyin (prefrontal konteks) bu işlevleri yerine getirse ve hakkında birçok bilgiye sahip olsak da gelecekteki araştırmalar eylem kontrolünün nasıl sağladığını anlamak için yardımcı olacaktır.

Sosyal davranış: Sosyal sinirbilim, biyolojimizin sosyal davranışlarımızı nasıl etkilediğini anlamaya çalışan bir alandır. Buna göre öğrenme, tek başına veya grup deneyimi olabilir ve nörobilim bu noktada öğrenme hedeflerine bağlı olarak hangi yaklaşımları tercih edeceğimizi açıklayabilir.

Nöroçeşitlilik: Birçok insan dikkat eksikliği, hiperaktivite, disleksi gibi durumlarla karşılaşır ve tüm bunlar öğrenmeyi etkileyebilen süreçlerdir. Bu gibi süreçlerde insanların nasıl öğrenmeyi gerçekleştirebileceğini gösteren en iyi seçeneklerden birisi nöroeğitimi kullanmaktır.

nöroeğitim

Sadece öğrenciler mi?

Elbette hayır. Neyse ki öğrenme sınıflarla sınırlı değil ve yetişkinler de yeni bilgiler öğrenmeye hevesli. Beynimizi genişletmek ve düşüncelerimizi değiştirmek hepimiz için önemli ve hayatımızın çoğunu iş yerlerinde geçirdiğimizi varsayarsak bu uygulamalar iş yerleri için de uygulanabilir.

Kurumsal eğitimde nöroeğitim kullanılması çalışanların beyninin nasıl çalıştığını anlamaya yardımcı olabilir. Düşünme, öğrenme ve karar verme aşamalarında beynin arkasında nasıl bir yapı olduğunu bilirsek cevaplar çok daha netleşir. İşverenler nöroeğitimi temel bir anlayış kabul edebilir ve hatta okullardan önce uygulamaya başlayabilir.

Nöroeğitim hakkında gerçekçi beklentilere sahip olacaksak ilk adım öğrenme biçimleri üzerindeki yanlış anlaşılmaları ortadan kaldırmak olacaktır. İkinci adım öğrencilere ve çalışanlara iyi araştırılmış bulguları tanıtmak, üçüncü adım ise nöroeğitim ilkelerini günlük hayatta kullanmak için insanların gerçekten öğrenmesini sağlamaktır.

Elbette nöroeğitim şu an yolun çok daha başında ve uygulama aşaması biraz vakit alacak gibi görünüyor. Ancak bilim insanları bu süreyi araştırmalarına yenilerini ekleyerek ve beyin hakkında daha fazla gizemi çözerek geçiriyor. Bu nedenle gelecekte nöroeğitimin performansı ve genel ruh sağlığını etkileyeceği çok açık bir şekilde görülüyor.