• Mart 30, 2023

Charles Proteus Steinmetz’i keşfetmek

Charles Proteus Steinmetz’i keşfetmek

Oldukça büyük ama ihmal edilmiş bir bilim insanı olan Charles Proteus Steinmetz; Albert Einstein, Nikola Tesla ve Thomas Edison’un arkadaşıydı. Kendisi, bilimsel düşünürler arasında bir devdi ve camiada çok fazla seviliyordu. Matematik ve elektrik mühendisliğine olan katkıları yadsınamazdı ancak hiçbir zaman ünlü düşünürlerden biri olarak ilk akla gelen olmadı.

Karl August Rudolf Steinmetz, 9 Nisan 1865 yılında Almanya’nın Breslau kentinde doğdu. Steinmetz, babası ve dedesinden miras kalan ayırt edici bir özelliğe sahipti; kamburluk (doğuştan kifoz). Bu sebeple yalnızca bir metre boyundaydı ve bu durum kişisel hayatında farklı bir yolculuğa sebep olmuştu.

Charles Proteus Steinmetz
Görsel Kaynak

Babası onu Breslau Üniversitesi’ne gönderdi ve burada matematik, kimya, ekonomi ve tıp öğrencisi olarak aktif bir öğrencilik hayatı geçirdi. Fiziksel özelliklerinden kaynaklanan dezavantajlı durumunu kampüsteki politik ve sosyal olaylara katılarak aşıyordu. Bu esnada sosyalist bir gazetenin editörlüğünü yaptı. Gazetede kışkırtıcı bir makale kaleme aldığı için Almanya’yı terk etmek zorunda kaldı ve doktorasını yarıda bırakarak Amerika’ya gitti. 1894 yılında Amerika vatandaşı oldu ve burada adını bizim bildiğimiz şekline yani Charles Steinmetz olarak değiştirdi. Proteus ise onun takma adıydı ancak tarih onu “Charles Proteus Steinmetz” olarak adlandırdı.

Amerika’ya gittikten sonra Steinmetz, Thomas Edison’un fabrikasına başvurdu ancak reddedildi. Bu nedenle bir elektrik şirketinde tramvay motorları için planlar hazırlamaya başladı. Sonrasında deneysel bir laboratuvarda farklı elektrik akımı sistemlerini inceledi. Araştırmalar neticesinde elektrik enerjisinin daha az maliyetli ve daha verimli hale getirilebilmesi konusunda açıklamalar yaptı.

Amerika’nın en büyük elektrik şirketi olan General Electric’in danışmanı oldu ve Massachusetts’e taşındı. Steinmetz, histerezis kaybını matematiksel olarak açıklayan ilk kişi olduğu için büyük bir ilgi ile karşılandı. Çalışmalarının yanı sıra elektrik mühendisliği ve elektrofizik öğreten bir akademisyen oldu. Yanı sıra devrelerin sistematik çizimleri için standart sembolik notasyon da oluşturdu.

Charles Proteus Steinmetz
Görsel Kaynak ve Kapak

Steinmetz’in bilimsel yetenekleri her zaman meslektaşlarının çok ilerisindeydi ve öğrencilerinin çok azı onun fikirlerinin ne kadar değerli olduğunun farkındaydı. Çünkü biliminin matematiğini öğretmek adına birçok ders kitabı ve makale yayınladı. GE bünyesinde de parlak ve yenilikçi olan insanlara imkan tanıdı.

Steinmetz başarılarının arasına Amerikan Elektrik Mühendisleri Enstitüsü Başkanı olmayı, Schenectady’de eğitim kurulu başkanı ve ortak konsey başkanı olmayı da ekledi. 1921 yılında yapay yıldırım çalışmalarında bulundu, yüksek gerilimli güç ekipmanlarını kullanarak şimşeklerin neden olduğu yıkımı engellemek için önlemler aldı.

Henry Ford, Guglielmo Marconi, Tesla ve Albert Einstein’in da içinde olduğu tanınmış mucitler ve bilim insanlarıyla yakın arkadaşlık kurdu. Dokuz bilimsel ciltten oluşan etkileyici bir liste yayınladı. 26 Ekim 1923 yılında kalp yetmezliğinden hayatını kaybetti. Ancak hayatı, tutkuları ve başarıları ile nesillere ilham olmaya devam ediyor.