• Aralık 1, 2022

Felsefede yeni bir anlayış: Pisagor kimdir?

Felsefede yeni bir anlayış: Pisagor kimdir?

Sayıların babası olarak bilinen Pisagor, hepimizin çocukluk yıllarında adını öğrendiği bir bilim insanı. Evet, doğru hatırlıyorsunuz; üçgenin kenarları ile ilgili teorisi olan kişi Pisagor! Sözelciler üzülmesin çünkü bu içeriğimizde geometriden değil, felsefeye yeni bir anlayış getiren Pisagor’un ta kendisinden bahsedeceğiz.

Pisagor ya da Pythagoras, ilk gerçek matematikçi olarak adlandırılmıştır. Elbette bunun önemli sebepleri vardır. Kendisi hakkında bildiklerimiz elimize ulaşan yazılardan elde edilmiş olsa da hala çok tartışmalı bir figürdür. Pisagor sandığımız kişinin teorileri çözüp çözmediği muallak olsa da yaygın inanış tüm bunların gerçek olduğudur.

Pisagor, Yunanistan’ın Sisam adasında MÖ 570 civarında dünyaya gelmiştir. MÖ 480 yıllarına kadar yaşadığı tahmin edilmektedir. Erken bir filozof ve matematikçi olarak adlandırılan Pisagor, günümüz matematiğini bir hayli etkilemiş ve her şeyin sayılardan ibaret olduğunu söylemişti.

Hepimizin bildiği matematik teorisi ile ünlü olmasına rağmen astronomi ve geometriyle de oldukça ilgiliydi. Çevresindekiler mistik olaylara karşı ilgili olduğunu ifade ediyordu. Aynı zamanda bir müzik teorisi geliştirdi ve İtalya’da felsefe ve din üzerine bir okul kurdu.

Pisagor bu okulda birçok çalışmada bulundu. Eski bir Yunan çalgısı olan “lirin” ile tellerin uzunluk oranları tam sayı olduğunda titreşen tellerin güzel bir ses çıkarttığını ve bunun diğer çalgılarda da geçerli olduğunu keşfetti.


Bu keşfi aynı zamanda gezegenlerin uyum içinde olduğunda insanın duyamayacağı güzel müzikler çıkarttığı söylemine kadar ilerletti. Rivayetlere göre müziğin iyileştirici gücüne de inanıyordu ve ölüm döşeğindekilere sık sık lirin çalıyordu.

Pisagor, dik açılı bir üçgenin hipotenüsünün karesinin diğer iki kenarın karelerinin toplamına eşit olduğunu söyledi. Bazı tarihçilere göre bu bilgiyi Pisagor bulmamıştı, bu daha önce bilinen bir şeydi. Ancak Pisagor; din, müzik, felsefe, astronomi ve matematik gibi birçok teoriyi matematikle açıklamıştı. Bu nedenle teorinin Pisagor’a ait olması olasıydı. Zaten adını da kendisinden almış olması bunu kanıtlar nitelikte.

Pisagor’un rasyonel sayılar üzerinde çalışmaları ilerleyen dönemlerde başkaları için irrasyonel sayıların potansiyel göstergesi olmuştur. Böylece hem yaşadığı dönem hem de sonrasında bilime katkıda bulunmaya devam etmiştir.

Görsel Kaynak: Wikimedia Commons