• Mayıs 30, 2023

Sıfır atık yaşam tarzı nedir?

Sıfır atık yaşam tarzı nedir?

Sıfır atık yaşam tarzı geliştirmenin toplumumuzda ne kadar zor olduğunun farkındayız. Bu nedenle sıfır atıklı bir yaşam tarzına geçmeden önce bunun gerçekten ne anlama geldiğini öğrenmemiz gerekiyor. Çünkü sıfır atık, yalnızca bir şeyleri satın almakla ilgili değildir.

Sıfır atık yaşam tarzı, tüketici bir yaşam tarzı değildir. Eğer bu yaşantıya adım atmak istiyorsanız birini seçmeniz gerekir; daha fazlasını tüketmek ya da daha fazlasını korumak. Çünkü ikisini birden yapamayız. Eğer daha fazla alışverişi ve biriktirmeyi teşvik edersek kaynakları yine endişe verici bir oranda kullanmaya devam ediyoruz. Ancak bir şeyleri satın almaktan vazgeçtiğimiz anda sıfır atık konusunda gerçek bir adım atmış oluyoruz.

Bunun için ilk olarak bir kişinin atık sorununu ve buna bağlı olarak gelişen çevresel sorunları anlaması gerekiyor. Tükettiğimiz gıdaların çoğu gıda ambalajlarında gelirken, plastik market poşetleri kullanıyoruz. Tüm bunlar nihayetinde çöp kutusuna gidiyor ve bir çöp sahasında toplanıyor. Bir noktada oluşan çöp dağları ve bunun getirdiği çevre koşulları ile mücadele etmek zorunda kalıyoruz. Oysaki ekonomik sistemlerimizi yeniden tasarlamak ve iyileştirmek mümkün. Nasıl mı?

Sıfır atık yaşam tarzı nedir?

Sıfır atık yaşam tarzı ya da sıfır atık yaşam, aktif olarak çöp sahasına hiçbir şey göndermemeye çalışmaktır. Pratik olarak baktığımızda ihtiyaçları azaltmak, yeniden kullanmak, geri dönüştürmek ve kompost yapmak doğru alışkanlıkları oluşturmak için idealdir.

Sürekli olarak tüketmeye yönlendirildiğimiz ve reklam bombardımanına tutulduğumuz bir dünyada yaşıyoruz. Tüketicileri daha fazla satın almaya yönlendirmek için teşvik etmeye çalışan pazarlama kampanyalarına her yıl ne kadar harcama yapıldığını tahmin edebiliyor musunuz? Bu nedenle sıfır atık yaşamak günümüzde neredeyse imkansız hale geliyor.

sıfır atak yaşam tarzı

Bir fark ortaya koyabilmek için tam da yukarıda anlattığımız sebeplerden dolayı bireysel çabaların yanında toplumsal çabaların da olması gerekiyor. Bunun için ürünlerin üretim ve tüketim döngüsünü yeniden tanımlamak, doğrusal bir ekonomik modelden döngüsel bir modele geçmek gerekiyor.

Çöplerden neden kurtulmalıyız?

Tüketiciler için çöp, artık hiç kullanılmayan ve değeri olmayan ürün artıklarıdır ve bu ürünlerin serüveni çöplüklerde son bulur. Ortalama bir insanın her yıl 5 ton atık ürettiğini düşünürsek ve bu atıkların yalnızca yüzde 38’inin geri dönüştürüldüğünü varsayarsak evsel atıkların yüzde 60’ı mutlaka çöplerde toplanıyor.

Çöplerin bu denli hızlı birikmesi ve büyümesi, depolama alanları için büyük bir sorun teşkil ediyor. Ayrıca toksik maddeler, piller ve temizleyiciler gibi zehirli maddelerin de yağmur gibi hava koşulları ile ekosisteme zarar vermesi de söz konusu.

Tüm bunlar atık yönetiminin ne kadar hassas ve sıfır atık yaşam tarzının ne denli önemli olduğunu ortaya koyuyor. Ancak konuyla ilgili araştırmalar durumun sanıldığından daha vahim olduğunu ve sürdürülebilir bir üretim için kaynakları tükettiğimizi ortaya koyuyor.

Geri dönüşüm her zaman mümkün olmadığı için bu yöntemle ihtiyaçları azaltmaya ve malzemeleri yeniden kullanma yöntemlerimizde yenilikçi olmaya yönlenmemiz gerekiyor. Çünkü plastikler bildiğiniz üzere doğada 500 yıl yaşayabiliyor ve bu süreçte zararlı metan gazı salmaya sebep oluyor. Üstelik plastiklerin tek kullanımlık ve yalnızca yüzde 9’unun geri dönüştürülebilir olması da çöp üretmekten kaçınmamızın gerekliliğini ortaya koyuyor.

Sıfır atık yaşam tarzına nasıl ulaşabiliriz?

Sıfır atık teriminin tarihinin Paul Palmer tarafından icat edildiği 1970’lere kadar uzandığını düşünürsek uzun bir süredir bu doğrultuda büyük bir değişim görüyoruz. Dünyamızı biraz daha sürdürebilir hale getirmek için küçük bir çabanın büyük bir fark yaratabileceğini göz önüne alarak hareket etmek oldukça önemlidir. Atıkları bir anda hayatımızdan çıkartmak mümkün olmasa da onları azaltmak ve plastiksiz yaşamak için elimizden geleni yapabiliriz.

Sıfır atık için günlük hayatınızda uygulayabileceklerinizden bahsedelim.

sıfır atak yaşam tarzı

Daha az tüketin

İlk olarak odaklanmanız gereken eylem daha az tüketmek. Bunun için bir şeyi satın almanız önerildiğinde ya da bu dürtü geldiğinde “buna gerçekten ihtiyacım var mı?” diye düşünün. Eğer onsuz yaşayabileceğinizi düşünüyorsanız, onu satın almanıza gerek yoktur demektir.

Yeniden kullanın

Yeni bir şeyler satın almaktan kaçındığımız için sahip olduklarımızı yeniden kullanmaya çalışmak oldukça iyi bir fikirdir. Bunun için yaratıcı olmaya çalışın ve başka bir amaçla yeniden kullanabileceğiniz ürünleri gözden geçirin. Alışverişe çıkmadan önce dün geceden kalanları kontrol edin ve elinizdeki cam saklama kaplarını muhafaza edin. Yeniden kullanılabilir poşetleri alışveriş çantanıza atmayı unutmayın.

Tek kullanımlık ürünlerden kaçının

Aslına bakarsanız herkes tek kullanımlık ürünlerin ne kadar zararlı olduğunu bilir. Plastik pipetler, strafor bardaklar ve kağıt peçeteler günlük hayatımızda en çok karşılaştığımız suçlulardan birkaçıdır. Kullanışlı olmaları ve zaman kazandırmaları avantajlı yönlerinden olsa da önceliğimiz çevre olduğu sürece onların yerine çatal kaşık kullanımını tercih etmek ve çöpü keserek daha fazla sürdürülebilirlik sağlayabiliriz.

Toplu satın almalar gerçekleştirin

Toplu olarak satın almak sıfır atık yaşamaya giden önemli adımlardan biridir. Bu sayede hem daha sürdürülebilir bir yaşam elde edebilir hem de bütçenizi koruyabilirsiniz. Birçok mağaza istediğiniz ürünleri bulabileceğiniz toplu paketler bir araya getiriyor. Makarna, pirinç, sebze, kuruyemiş hatta şampuana kadar her ürünü toplu bir şekilde alabilirsiniz. Bunu yapmanın daha çevresel bir yolu ise alışveriş deneyimini kendi kaplarını götürerek ve yeniden kullanılabilir alışveriş poşetleri ile yapmaktır. 

Çözüm

Sıfır atık temelde 5R kuralını içeriyor; reddet, azalt, yeniden kullan, geri dönüştür ve çürüt. Bu yaklaşımla atık yönetimi emisyonları yüzde 84 oranında azaltılabilir. Çünkü çevre, iklim değişikliğinin çözümü için kritik bir noktada yer alıyor. Bu alışkanlıkları değiştirmekse hepimiz için acil bir ihtiyaç. Bireysel önlemler dışında ülke politikaları da önemli olduğundan değişimi her açıdan gerçekleştirmek gerekiyor. Bunun için ilk başta her şeyin mükemmel olmayacağını anlamak ve bir şeylerin değişmesi gerektiğini bilmek yeterli olacaktır.

Kim bilir, belki de denemeye devam edersek büyük çöp yığınlarının ortadan kalktığına tanık olabiliriz.