• Şubat 8, 2023

NFT’ler sanat dünyasında neleri değiştirdi?

NFT’ler sanat dünyasında neleri değiştirdi?

NTF’ler ve sanat birbirinin ayrılmaz bir parçası haline gelmiş durumda. Bu iki kavramın birleşmesi ve dijital sanat unsurunun evrimi sanatçılar için nasıl bir anlam ifade ediyor? NFT’ler sanat dünyasının kaçınılmaz geleceği mi?

Müdahale edilemez jetonlar (NFT’ler); sanat eserleri, müzik veya koleksiyon gibi benzersiz dijital varlıkları temsil etmek için kullanılan blok zincirindeki kriptografik jetonlardır. Her NFT, kendisini diğerlerinden ayıran benzersiz bir tanımlayıcıya sahiptir. Bu da onları değiştirilemez ve kopyalanamaz hale getirir.

NFT sanatı ise, sanat eserinin mülkiyet ve özgünlüğünün kanıtı olarak işlev gören bir blockhain ağında belirlenen dijital sanat eseridir. Burada önemli olan takas edilebilir ve değiştirilebilir olan kriptodan ayrılması ve sanat için ideal bir yerde bulunmasıdır.

Bazıları NFT’lerin geçici bir heves olduğunu düşünürken bazıları ise sanat dünyasının şekil değiştireceğini düşünüyor. Bu hem yeni fırsatları hem de yeni tehditleri beraberinde getiriyor.

NFT sanat dünyasının üzerindeki bu belirsizlik elbette birçok endişeyi beraberinde getiriyor. NFT sanatın her parçasını dijitale taşıyarak sanat dünyasında tamamen bir devrim yaratacak mı? Sanat koleksiyonerlerinin ve sanatçıların güvenini kazanacak mı? Orijinal sanatın bir temsili olmaktan çıkarak tek gerçek olarak var olacak mı?

Bu soruları cevaplamak için NFT’lerin sanat dünyasını nasıl değiştirdiğine bir göz atalım.

Kapsayıcılık

Senelerce sanatçılar, sanat eserlerini çeşitli müzelerde ya da sergilerde koleksiyoncularla bir araya getirmeye çalıştı. Sanat galerileri ya da müzayede evleri bu noktada sanat dünyasının yapı taşı oldu. Ancak NFT ve NFT Pazar yerleri, daha fazla sanatçıya “görünür olma” imkanı sundu ve doğrudan alıcılara satış yapmasını sağladı.

Bununla birlikte eserleri konusunda herhangi bir kısıtlamanın da ortadan kalkmasıyla yapıt bekçileri olarak adlandırılan sanat seçicilerini de devreden çıkartmış oldu. Geleneksel sanat kuruluşları ele alındığında NFT Pazar yerleri herkes için daha kapsayıcı oldu diyebiliriz. Böylece niş sanat alanları da kendine bir yer buldu ve sanat dört duvar arasından çıkarak küresel bir boyut kazandı diyebiliriz.

Bunun yanı sıra NFT sanat eserlerinin fiyatının tamamen sanatçı tarafından belirleniyor olması da sanatın gelişmekte olan sürecini ortadan kaldırdı. Genç ve mesleğin başında olan sanatçıların çok daha fazla yol kat etmesini zorunlu kılan bu sistem sanat piyasasının demokratikleşmesini zorlaştırır. Bu durum hem alıcı hem de satıcı olarak çok daha dikkatli davranma gerekliliğini de ortaya çıkarır.

NFT ve sanat
Erişim

NFT’ler her alım ve satımı daha kolay hale getirerek parçalanmış sanat mülkiyeti kavramını daha yaygın hale getiriyor. Öyle ki sanat mülkiyeti tüm sanat dünyası için önemlidir ve NFT’ler kişiye orijinallik sertifikaları ile birlikte gönderildiği için öncelikle bu güvensizliği ortadan kaldırır. Bunun yanı sıra eserlerin bir kısmı için gereken bedeli ödeyen alıcılar minimum yatırımlar yapabilir ve serbestçe alım satım yapmanın önündeki engel kalkar.

Ayrıca fiziksel ve dijital sanat eseri birbirinden ayrıdır ve bir NFT’ye sahip olmak aynı zamanda eserin fiziksel haline de sahip olmayı gerektirmez. Bu ikisi birlikte olabileceği gibi ayrı da olabilir. NFT’nin sanat ve sanat sahipliği hakkındaki görüşleri değiştirmesi de bu nedenle çok olasıdır.

Yeni topluluklar

Herhangi bir sanatçı için anlam ifade etmeyen eserle belirli toplulukları bir araya getirebilir ve kendi içinde yeni bir değer yaratılmasını sağlar. Örneğin en sevdiğiniz sporcunun smaç atması gibi NBA sporcularını bir araya getiren topluluklar vardır. Ya da The Bored Ape Yatch Club hayranları için maymun NFT’leri arma görevi görebilir. Böylelikle hem sanatçı hem de topluluklar kendi ilgi alanlarına göre bir araya gelebilir.

Meslek grupları

NFT sanat dünyasının gelişmesi yeni mesleklerin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Çünkü her yeni Pazar yerinde olduğu gibi NFT pazar yerleri de dikkat ve sağduyu gerektirir. Bu sebeple bir sanat uzmanı, sanat avukatı, fiyatlandırma ve yasal sorunlarla ilgilenebilecek farklı meslek grupları doğuyor. Sanat piyasası hakkında dikkatli olmanın şart olduğu dijital platformlar bilgi ve tecrübe ile şekillenmeyi sağlar.

NFT ve sanat
Yenilik

NFT sanatının tek düze olduğunu sanıyorsanız yanılıyorsunuz. Çünkü son NFT gündemi fiziksel parçalar, hologramlar ve filigranlarla birlikte yeni bir boyuta geçti. 2021 yılında sanat provokatörü Damien Hirst, 10.000 NFT parçası içeren elle boyanmış nokta sanatı koleksiyonu ortaya çıkarttı. NFT hologramlarını da muhakkak görmüşsünüzdür. Sanata dair bu yenilikçi yaklaşım gelişmeyi ve farklı bakış açılarını sunması yönüyle birçok insanın dikkatini çekiyor.

NFT’ler bazı kişilerin hoşuna gitmese de sanatçılar ve koleksiyoncular için hiç şüphesiz ki yeni fırsatlar yarattı. Hala yeni kabul edilen NFT teknolojisi yeni deneyimler ve yeni değerler üretecek gibi görünüyor. Dijital varlıkların yeni çağı birçok kişiye zevk ve tutku vermeye devam ediyor.