• Mayıs 29, 2023

Hasta bina sendromu: Modern yaşam tehdidi

Hasta bina sendromu: Modern yaşam tehdidi

Günümüzde birçok insanın farkında olmadan yaşadığı modern yaşamın göz ardı edilen tehdidi “hasta bina sendromu”, bir binada veya başka bir tür kapalı alanda bulunmanın neden olduğu bir durumu ifade ediyor. Genelde yetişkinlerde olan bu durum, bina içinde gelişen ancak bina dışında rahatlama görülen ve nedeni tespit edilemeyen bir sendromu tanımlamak için kullanılıyor.

1970’lerde gerçekleşen petrol ambargosu ve enerji krizi, iç mekan hava kalitesindeki ciddi değişiklikleri beraberinde getirdi. Günümüze kadar süregelen bu durum sonrası inşa edilen binaların birçoğu yetersiz havalandırma ve insan sağlığına uygun olmayan bir şekilde inşa edilmeye başladı. 1983 yılında Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) yeni inşa edilen çalışma alanlarının yüzde 30’unde hava sorunları tespit etti ve hasta bina sendromu terimi ortaya çıktı.

Sanayileşme ile birlikte insanların neredeyse yüzde 90’ı vakitlerinin büyük bir kısmını evde, işte, okulda, sporda ya da eğlence merkezlerinde, ulaşım araçlarında yani kapalı alanlarda geçirmeye başladı. Özellikle COVID-19 salgınından sonra havalandırmanın önemi daha fazla anlaşıldı ve bu konu tartışmalara sebep oldu. Temiz iç havanın önemiyle birlikte bu terim tekrar gün yüzüne çıktı.

hasta bina sendromu
Hasta bina sendromu nedir?

Hasta bina sendromu, belirli bir binada yaşanabilecek kötü sağlık durumlarını tanımlıyor. Bu sağlık durumları arasında baş ağrısı, yorgunluk, halsizlik, baş dönmesi ve hatta solunum yolu enfeksiyonu gibi rahatsızlıklar yer alıyor. Bu sendrom, iç mekan kalitesi, ısıtma, havalandırma ve klima sistemleri gibi bina iç faktörlerinin sağlık üzerindeki etkisini anlatıyor. Bu hastaların sorunları o binadan uzaklaştıklarında son bulur ve durumu fark etmeleri ise yıllar alabilir. Bu nedenle teşhis konulması ve bununla mücadele etmek de epey zor olabiliyor.

Hasta bina sendromu sebepleri

Hasta bina sendromunun birçok sebebi olabilir.

Kötü iç hava kalitesi ve yetersiz havalandırma, araştırmalara göre hasta bina sendromunun en yaygın sebeplerinden. Bununla birlikte neredeyse yüzde 52’sinin sebebi bu olsa da tek sebep bu değil. İç ve dış kaynaklardan gelen kirleticilerin de hasta bina sendromuna sebep olduğu biliniyor. Örneğin; zehirli maddeler, yapıştırıcılar, halılar, döşemeler, ahşap ürünler, böcek ilaçları, fotokopi makineleri ve temizlik maddeleri gibi kimyasallar da sebeplerden birisi. Ek olarak bakteri, küf, polen, mantar, virüsler veya biyolojik kirleticiler de hasta bina sendromuna sebep olabilir.

hasta bina sendromu
Nasıl önlenir?

Hasta bina sendromunu çözmek için iç mekan sürekli havalandırmalı ve nem oranını kontrol etmek için çeşitli havalandırma sistemleri kullanılmalıdır. Bunun için, iç mekan hava kalitesi arttırılmalı, binadaki temizlik ürünleri doğal içerikli ve sağlıklı olmalı, kimyasal maddelerin kullanımı olabildiğince azaltılmalı, iç mekan hava temizliğinde bitkilerden faydalanılmalı, binalarda hava kalitesi testleri yapılmalıdır.

Hasta bina sendromu, bina için faktörlerin sağlığa etkisi ile ortaya çıkan bir problemdir. Bu nedenle bina sahipleri veya sorumlular bu konuda kaliteyi arttırmak için gerekli adımları atarak hava kontrolünün takibini yapabilirler. Sağlıklı bir iç mekan ortamı sağlamak, sağlık sorunlarını önlemekle birlikte çalışma ve yaşam kalitesini de arttırır.