• Nisan 7, 2023

Harald Bluetooth: Viking tarihinin iletişim öncüsü

Harald Bluetooth: Viking tarihinin iletişim öncüsü

Harald Bluetooth, 10. yüzyılda Danimarka ve Norveç’te hüküm sürmüş bir Viking kralıdır. Harald, iki ülkeyi birleştiren ve Danimarka krallığını kuran ilk kişi olarak tarihe geçmiştir. Ancak onu günümüzde sıklıkla anmamızın bir başka sebebi daha var; yaygın bir şekilde kullanılan kablosuz iletişim aracı Bluetooth teknolojisi.

Teknolojinin ne kadar yenilikçi olduğuna bakılırsa “Bluetooth” kulağa çok da teknik bir isim gibi gelmiyor. Bu isim aslında kısaltma değil ancak şaşırtıcı bir şekilde anlamı bin yıldan daha eskiye dayanıyor.

Danimarka Viking kralı, Danca Harald Blåtand Gormsen ya da İngilizce’de Harald Bluetooth Gormsson; 958 ve 986 yılları arasında hüküm sürdü. Adı, bilinen bir teknolojiye ilham verse de bu kralın hikayesi pek çok kişi tarafından hala bilinmiyor.

Yüzyıllardır tarihin tozlu sayfalarında kaybolmuş olan Kral Harald, adını Viking derinlerinden çıkartıp meşhur olup merak uyandırsa da hala büyük bir çoğunluk bu ismin geçmişine hakim değil. Danimarka’nın ilk Hristiyan kralı hakkındaki kıt bilgiler bazen bir efsane olarak gözümüze çarpsa da onun ilkleri gerçekleştiren bir kral olduğu gerçeği değişmiyor.

Muhtemelen 920 yılında dünyaya gelen Harold, Danimarka kralı Gorm ve Thyra’nın oğluydu. 958’de ise; Norveç ve İsveç’in bir bölümünü, Danimarka’nın ise tamamını kapsayan bir krallığın başına geçerek babasının yerini aldı. Harald pagan olarak doğmasına karşın 963’te Hristiyanlığa geçerek Danimarka’nın ilk Hristiyan kralı oldu. Aslına bakılırsa Hristiyanlık, bölgede yaygın bir inanıştı ancak yine de kralın din değiştirmesi ile bu yeni din kalıcı bir hal aldı.

Harald’ın aldığı karar yalnızca inanç eylemi değil aynı zamanda siyasi bir karar niteliği de taşıyordu. Harald, din değiştirerek Danimarka Kilisesi’nin bağımsızlığını korudu ve eski geleneklere saygı duyarak yeni bir din için yumuşak bir geçiş sağladı.

Bluetooth aslında Harald’ın takma adıydı. Bu takma adın ardında zannedildiği kadar çekici bir sebep yoktu ancak anlamından da anlaşılacağı üzere Harald’ın sahip olduğu mavi-siyah bir dişten geliyordu. Buna göre “blå” mavi ve “tand” ise diş anlamında kullanıldı ve Harald’ı tanımlamak için “bluetooth” kelimesi tercih edildi.

Diş renginin nereden geldiği bilinmese de bunun çürük bir diş olabileceği düşünülüyor. O dönemde sağlıklı bir diş bakımının yapılamadığı ve kötü dişlere sahip olmanın yaygın olduğunu düşünülürse bu normal olabilir. Ancak bazı efsanelere göre Harald, yaban mersinine çok düşkündü ve mavi renkli meyveleri çok yediği için dişleri kararmıştı.

Mavi diş efsanesi, Harald öldükten iki yüzyıl sonra ortaya çıktı. Ondan öncesinde Gorm’un oğlu Harald Garmmson olarak biliniyordu ve ilk ismi ile tanınıyordu. Ancak bu mavi diş ona miras kalmıştı ve zamana karşı üstünlük sağlayarak mavi diş ile ünlü olmayı başardı.

Kablosuz teknoloji ve Viking kralı nasıl bir araya geldi?

1996 yılında büyük teknoloji şirketleri Intel, Ericsson, Nokia ve Toshiba; bilgisayar ve cep telefonu arasındaki kablosuz dosya aktarımı için bir standart oluşturulmak adına bir araya geldi.

Ericsson’da çalışan İsveçli mühendis Sven Mattisson ve Intel’den Amerikalı Jim Kardach, birlikte çalışan bir ekiptelerdi. Henüz çevrim içi toplantılar olmadığı için Mattisson İsveç’ten Kanada’ya gitti ve kablosuz teknoloji konusundaki fikirlerini sundu.

Ancak buradaki fikirler yeterince beğenilmedi ve 2021 yılında yaptığı bir röportajda Mattisson “Jim ve ben insanlara sunduğumuz fikrin takdir edilmediğini anladık” diyerek proje için herkesin kullanabileceği bir “kod adı” bulmaya karar verdi.

Bunun üzerine ikili bir gece dışarı çıktı ve gecenin ilerleyen saatlerinde Jim, Vikingler hakkında konuşmaya başladı. Muhtemelen ölü bir dişe atıfta bulunan ve “Bluetooth” olarak adlandırılan Danimarka kralı hakkındaki bilgileri düşündüler. Bu kralın iyi bir iletişimci olduğu; putperest inançlara sırtını dönmesi ve Hristiyanlığa geçmeyi başarması ile kanıtlanmıştı. Tarihe en büyük imzasını ise Norveç ve Danimarka’yı birleştirmesi ile attı.

Bu nedenle İskandinav rakiplerini birleştirmeyi başaran Harald Bluetooth, bilgisayar ve mobil endüstrisini kablosuz bir bağlantı ile birleştirmeyi düşünen ikili için cazip göründü. Kod adı ile 1998 yılında piyasaya sürülen teknoloji geçici bir süreliğine “bluetooth” olarak adlandırıldı.

harald bluetooth

Pazarlama için yeni bir ismin bulunması gerekiyordu ve bunun için “RadioWire” ya da “PAN” kullanılacaktı. Ancak resmi web sitesinde Bluetooth önde gidiyordu ve diğer isimlerle alakalı yapılan çalışmalar doğru ismin Bluetooth olduğunu ortaya koydu. Bluetooth bu nedenle kalıcı bir şekilde kablosuz bağlantının marka adı oldu.

Viking kralından ismini alan bu teknolojinin logosu da yine bu kraldan ve runik alfabeden esinlenerek oluşturuldu. Bluetooth logosu, Harald’ın baş harfleri olan Harald Blåtann’ın rünlerini (Hagall) (ᚼ) ve (Bjarkan) (ᛒ) birleştirilmesiyle ortaya çıktı.

Bluetooth teknolojisinin geliştiricileri, Harald Bluetooth’u farklı grupları birleştiren liderliği sebebiyle bir ilham kaynağı olarak görmüş ve günümüze ulaştırmıştır. Onun bu protokolü, cihazlar arasında kablosuz bağlantının sağlanması ile benzerlik gösterdiği için günümüzde hala kullanılmaya devam ediyor.