• Nisan 7, 2023

Antik Yunan ve günümüze ulaşan icatları 

Antik Yunan ve günümüze ulaşan icatları 

Antik Yunan; bilimde, mimaride, sanatta, tıpta ve sporda çok sayıda keşfin ve icadın sorumlusuydu. Batı medeniyetinin eşiği olarak adlandırılan antik Yunanistan, günümüzde hala kullanılan birçok önemli icadın keşfedildiği yerdi. M.Ö. 6. yüzyıla kadar uzanan bu geçmiş, tarih boyunca birçok mucidi motive etti.

Tarihin herhangi bir dönemini şu anki yaşantımızda görmenin oldukça zor olduğunu düşünüyorsanız yanılıyorsunuz. Antik Yunan, Atina’da doğan demokrasiden olimpiyatlara kadar birçok önemli yeniliği hayatımıza taşıdı. Tarihin bu döneminde var olduğuna şaşıracağınız birçok felsefi görüş ve buluş, antik Yunanlıların uygarlığın oluşumunda önemli bir yer kapladığını da gösteriyor.

Günümüzde hala devam eden etkileriyle birlikte Yunanistan’ın modern dünyayı şekillendirmede yardımcı olduğu 10 önemli fikri sizinle paylaşıyoruz.

1. Demokrasi: Herkesin eşit haklara sahip olması ve yönetimde söz alması gerekliliği fikri demokrasiyi oluşturuyor. Günümüzdeki en yaygın yönetim şekillerinden birisi olan demokrasinin kökeni ise antik Yunanistan’a dayanıyor. İlk olarak Atina’da ortaya çıkan bu kavram, M.Ö 508 yıllarında aristokratların sömürüsünden sıyrılmaya çalışan toplum üyelerinin resmi siyasi olarak eşit olmak için verdiği mücadeleye uzanıyor.

2. Felsefe: Sokrates, Platon ve Aristotales’in başını çektiği felsefi düşünce biçimi; antik Yunan’da; etik, eleştirel akıl yürütme, epistemoloji ve mantığın ilk haline bir bakış açısı sağladı. Bu düşünceler günümüzde geçerli olmakla birlikte Batı’nın bilimsel, politik ve metafizik anlayışını ortaya koyan en değerli unsurları oluşturdu.

3. Geometri: Aslına bakılırsa geometri daha öncesinde Mısırlılar, Babiller ve İndus uygarlıkları tarafından kullanılıyordu ancak bu yalnızca pratiğe dayanıyordu. Eski Yunanlar geometriyi teorik bir şekle soktular ve Thales, Öklid, Pisagor ve Arşimet sayesinde matematiksel aksiyomda kodladılar. Bugün gördüğümüz geometri derslerinin temeli hiç şüphesiz ki antik Yunan’dan geliyor.

4. Tiyatro: Bugün dünyanın her yerinde izlemek için can atılan eğlence kaynaklarından birisi tiyatrodur. Bugün anladığımız hali ile tiyatro oyunlarının ilk şekli antik Yunanlılar tarafından gerçekleştiriliyordu. Yunan oyun yazarları; trajedi, hiciv, komedi olmak üzere birçok oyun üretiyordu ve binlerce insanı ağırlayabilen tiyatrolar inşa ederek oyunlarını sergiliyorlardı.

5. Vinç: Vinçlerin şehirleşmeyle birlikte ortaya çıktığını düşünmek çok normal ancak bu makineler binlerce yıl önce geliştirildi. Eski Mezopotamyalılar, suyu kaldırabilmek adına çeşitli aletler icat etti, Mısırlılar ilkel de olsa bir inşaat teknolojisine sahipti, antik Yunanlar ise iddialı mimariler ortaya çıkarmak için vinçleri meydana getirdi. Çünkü büyük mermer blokları taşımak için inşaat malzemelerini taşımak gerekiyordu ve büyük mermer blokların en önemli örneklerinden birisi Parthenon bunun en büyük kanıtlarından biriydi.

antik yunan icatları

6. Şırınga: Eski Yunanlar sivilce ve yaralara karşı bağışıklıkları olmadığından dolayı bu gibi durumlarda başa çıkabilmek için bazı yöntemler deniyordu. Yunan matematikçi ve mühendis İskenderiyeli Ctesibius, “pyoulkos” aslında uzun ince bir iğne aracılığı ile vücuda sıvı enjekte etmeyi başardı. Ctesibius, aynı zamanda su saati gibi birçok yeniliğin de mucidiydi.

7. Spor: Antik Yunan’da spor faaliyetleri, eğitim başta olmak üzere askeri hazırlıklarda ve dini ibadetlere eşlik etmede önemli bir rol oynuyordu. Öyle ki atletizm yarışmalarının ve Olimpiyat Oyunları’nın tarihi Olympia’ya kadar uzanıyor. Burada koşu ve fırlatma yarışlarıyla birlikte yeni spor dalları da icat ediliyordu ve müsabakalarda hakemler de yer alıyordu.

8. Tıp: Hipokrat Yemini, ismini 460 yılında doğan ve “modern tıbbın babası” olarak kabul edilen Hipokrat’tan alıyor. Hipokrat, antik Yunan’da hastalıkların batıl inançlar sebebi ile ortaya çıktığını reddetti ve klinik deneyler gerçekleştirdi. Bu nedenle Hipokrat’ın birçok fikri günümüzde doktorlar için bir rehber oluşmasını sağladı.

9. Mancınık: Eski Yunanlar; sanatta ve tıpta olduğu kadar savaşmakta da iyiydiler ve cephaneleri mızraklar, kılıçlar ve kalkanlardan oluşuyordu. Ancak yok etme araçları yalnızca bunlar değildi ve M.Ö. 400 civarında mancınığın ilk örneği geliştirildi. Dionysius adındaki bir mucit, ağır taşları 100 metre ileri fırlatabilen bir buluş yaptı ve kuşatmalarda sıklıkla kullanıldı. Daha sonrasında bu teknoloji geliştirildi ve daha uzağa büyük oklar atabilmek için kullanıldı.

10. Köprüler: Köprüler şu an bilinen halleri ile olmasa da ilkel zamanlarda su alanlarını geçmek için kullanılıyordu. Antik Yunan’da köprüler o kadar güçlüydü ki günümüze kadar ulaştı ve hala kullanılıyor. Onlar hem dayanıklı hem de etkileyici ve geniş köprüler inşa ettiler. Böylece mühendisliğin mihenk taşlarından birisini yüzyıllar sonrasına ulaştırmayı başardılar.

Antik Yunan bunlarla kalmadı elbette. Deniz fenerleri, çalar saat, su değirmenleri, merkezi ısıtma, müzik aletleri, sakız, kilometre sayacı, haritacılık, kaldıraç, Arşimet vidası, duş, otomatik kapılar, stadyum ve usturlap gibi birçok icada ve bu icatları gerçekleştiren birçok bilim insanı veya düşünüre sahipti. Tüm bunlar, insanların merak duygusunun tarihin herhangi bir bölümünde de aynı olduğunun ve antik Yunanlıların batı medeniyetinin gelişiminde büyük bir yeri olduğunun kanıtı olarak gösterilebilir.