• Nisan 12, 2023

Cunningham Yasası: Yanlışı söyle ve doğru cevabı bekle!

Cunningham Yasası: Yanlışı söyle ve doğru cevabı bekle!

Cunningham Yasası, “internette doğru cevaba ulaşmanın en iyi yolu soru sormak değil, yanlış cevabı söylemektir” diyen bir internet atasözüdür. Bazı insanlar başkalarını düzeltmeyi sever ve insanların yanıldığını gün yüzüne çıkartmaktan hoşlanır. İşte Cunningham Yasası, internetin bizi her şey hakkında fikir ayrılığına nasıl davet ettiği hakkında daha fazla bilgi veriyor.

Aslına bakılırsa bu yasanın ardındaki fikir yeni değil. Gerçeği bilmek için yanlışı söylemek herkesin bildiği bir öneri. Büyük ihtimalle siz de başkasının cehaletine karşı gerçeklerle yanıt vermek istersiniz. Kişiyi kanıtlarla, resimlerle ve ayrıntılarda gerçeğin “o” olmadığına ikna etmeye çalışırsınız. Peki neden birine bir şey kanıtlamak istiyorsunuz sizce?

Cevabı oldukça basit, insanlar olarak etrafımızdaki dünyada neyin doğru olduğuna dair kendi fikirlerimize güveniyoruz. Bu güven duygusu o kadar güçlü ki davranışlarımızı değiştirerek istemediklerimizi yapmaya sebep oluyor. Senelerdir yazı-tura atmanızın sebebi de tam olarak bu!

Nasıl ortaya çıktı?

Cunningham Yasası, 2010 yılında ortaya çıktı. Eski Intel yöneticisi Steven McGeandy tarafından icat edilen bu terim, 80’li yıllarda wiki’nin mucidi Ward Cunningham ile çalıştığı zamana atıfta bulunarak dil bilimi bloguna sunuldu. Adını şu anda wiki türü web sitelerinde kullanılan (Wikipedia’nın en büyük örneği olduğu) yazılımların çoğunu geliştiren Ward Cunningham’dan alması zaten onun felsefesini iyi bir şekilde anlatmasını sağladı.

Buna göre Cunningham Yasası, iyi veya doğru bir yanıt almanın en iyi yolunun yanlış cevabı göndermek olduğunu söylüyor. Bunun için herhangi bir sosyal medya platformuna gidin ve Güneş’in düz olduğunu iddia edin. Sonrasında arkanıza yaslanın ve düzeltmelerin hızla gelmesini bekleyin.

Özellikle Twitter’da gönderilerin altında yer alan yorumlara bakarsanız mutlaka birkaç tane imla kontrolü yapan kişi ile karşılaşacaksınız. “O “-de ayrı yazılır yalnız” diyenleri bilirsiniz. Bu kulağa bir trolleme gibi gelse de birkaç bin yıldır aynı trollerin var olduğunu söylemek mümkün.

Çünkü antik Yunan filozofu Socrates de bunların çoğunu yapıyordu. Sokrates, halka açık bir banka oturuyor ve yanına gelenlerle konuşuyordu. Diyaloglarını ilerletmek için genellikle önce yanlış bir argüman ile açıyordu ve sonrasında karşıdaki ne derse desin onunla ortak noktada buluşuyordu. Sonrasında ise görünüşte karşıdakini rahatsız etmeyecek bir soru ortaya atıyordu.

Benzer bir örneği çocuklarla olan diyaloğunuzda da görmeniz mümkün. Sizinle konuşmayan küçük bir çocuğa ne yaparsanız yapın yanıtsız kalabilirsiniz. Ancak elinizdeki fil oyuncağını maymuna benzetirseniz anında size onun bir fil olduğunu söyleyecektir.

cunningham yasası

Aslına bakılırsa bu önemli bir koçluk tüyosudur. Eğer yakın zamanda profesyonel bir eğitime katılmışsanız mutlaka koçlarla çalışmışsınızdır. Koçluğun asıl amacı bir strateji için birinden alabileceğiniz tüm yanıtları sunmaktır. Öyle ki koçlar da kişinin içindeki istekleri ortaya çıkartmak için bu yasadan bir hayli faydalanıyorlar. Örnek verecek olursak; birine “işinde nasıl daha iyi olabileceğini düşünüyorsun?” demek yerine “sence kim işinde mükemmel ve onu mükemmel yapan ne?” diye sormayı deneyebilir, bu sayede mesleğe dair bir tüyoyu cebinize koyabilirsiniz.

Günlük hayatınızda Cunningham Yasası’nı kullandığınızın farkında bile değilsiniz ancak çocukluğumuzdan beri bunu yaptığımızı söylemeden geçmeyelim. Eğer ne istediğinizden emin değilseniz yazı-tura atabilir ve çıkan sonuçta ne hissettiğinizi not edebilirsiniz. Yazı geldiğinde üzüldüyseniz ya da tura geldiği için sevindiyseniz gerçek fikrinizi çok daha kolay bulabilirsiniz!

Bu ilginç psikolojik olguyu test etmek istiyorsanız herkesin kararsız olduğu bir anı bekleyebilirsiniz. Mesela “nerede yemek yiyelim?” sorusuna “fark etmez” cevabı alıyorsanız; bir restoran ismini söyleyin ve “hadi oraya gidelim” deyin. Sonrasında gelen tepkiler gerçekten fark edip etmediğini anlamak ve karar vermek için yeterli olacaktır.

Cunningham Yasası doğru yerde ve bilinçli bir şekilde kullanıldığı takdirde büyük bir avantaj sağlayabilir. Böylece hem kendinizin hem de karşınızdakinin bilinçsiz arzularına ışık tutarak hiç kimsenin bilmediği bu sırrı ilişkilerinizde kullanabilirsiniz!