• Nisan 15, 2023

Geçmişten günümüze: Mor renk hakkında her şey

Geçmişten günümüze: Mor renk hakkında her şey

Mor, genellikle kırmızı ve mavinin karıştırılması ile ortaya çıkan bir renk olarak bilinir. Ancak bu tam olarak doğru değil. Menekşe rengi ile karıştırılmaması gereken mor rengi aslında kırmızı, mavi veya mor ışık karıştığı zaman oluşan geniş bir renk yelpazesidir. Yani mor renk bir karışımdır ve kendine özgü bir dalga boyu yoktur. Bu da onu gözlemde benzersiz kılar. Buna karşın benzemesine rağmen mor rengi; magenta, crimson ve indigo’nun ana rengi değildir. Bu renk hakkında daha fazlasını merak ediyorsanız okumaya devam edin.

Hepimizin renklerle ilgili kendi çağrışımları var ancak konu mor rengi olduğu zaman genellikle kraliyet ailelerini anımsıyoruz. Oysa mor renk saltanattan çok daha fazlasını anlatıyor. Mor rengin tarihçesini, uzmanların araştırmalarını ve biyolojisini birlikte ele alalım.

mor

Mor rengin tarihi

MÖ 1200 yıllarında antik Fenike kıyısında yer alan Tire şehri, deniz salyangozunun kabuklarından mor renk üretmeye başladı. Ortaya çıkan renk “su moru” olarak adlandırıldı ve ünü sınırları aştı. Bu sebeple Büyük İskenderun gibi tanınan Mısır kralları bu renge sahip elbiseleri giymeye başladı. Kraliyet ailesine giren mor rengi, o zamandan itibaren zenginlikle bağdaştırıldı ancak bu rengin kraliyet ailesi ile tek bağlantısı bu değildi. Öyle ki Kraliçe II. Elizabeth de mor rengini tercih ediyordu.

Mor renk aynı zamanda tarih boyunca maneviyatla da yakından ilişkilendirildi. Özellikle morun farklı tonları ruh halleri, doğaüstü olaylar ve gizemler ile bağdaştırıldı. Örneğin açık mor rengi neşeyi ve romantizmi temsil ederken koyu mor rengi daha depresif, üzüntü ve hayal kırıklığını çağrıştırdı. Hatta Avrupa’nın bazı bölgelerinde bu renk ölüm ve yas ile ilişkilendirildi.

mor

Doğada pek bulunmayan bu renk çok fazla görülmediği için egzotik olarak tanımlanıyor. Bu nedenle bazı insanlar moru çok sever bazıları ise onu yapay buldukları için nefret eder. Öyle ki mor zaten ayırt edilmesi zor bir renktir. X ışınları ve gama ışınlarından sadece birkaç dalga boyunda olan en güçlü elektromanyetik dalga boyuna sahiptir. Bu nedenle görsel illüzyonlarda da sıklıkla kullanılır.

Anlamı ve biyolojisi

Görme, ışık ve kişisel deneyimler renklerin anlamları hakkında farklılıklara yol açar. Çükü çeşitli biyolojik faktörlerin onu algılamada oynadığı rolü anlamak önemlidir. Bunların yanı sıra rengin tonu, doygunluk, saflık düzeyi, parlaklık gibi unsurlar da gözün ve beynin rengi nasıl algıladığını değiştiren faktörlerdendir.

Buna karşın mor rengin sembolik anlamları arasında; yaratıcılık, duygusallık, aydınlanma, kadınlık, hayal gücü, ilham, gizem, nadirlik ve maneviyat yer alıyor. Bu renk farklı manevi anlamları barındırmakla birlikte cesareti de temsil ediyor.

Tüm bunlar ne anlama geliyor?

En başta bütün mor renklerinin birbirine benzediği ama aslında aynı olmadığını söylemiştik. Bu doğrultuda neden menekşe, çivit ya da magenta yerine mor renk gördüğünüzü sorgulayabilirsiniz. Buna cevap verecek olursak aslında mevcut fiziğimizde mor yok. Bu renk statik bir dalga boyuna sahip olmadığı için diğer renkler gibi var olmak zorunda değil.

mor

Bu sebeple retinamızın konik yapısından dolayı ışık yansımalarını son derece büyük bir karışım olarak işliyoruz. Yani gerçekte menekşe rengi görüyorsanız kırmızı ve daha çok mavi; mor gördüğünüzde ise daha çok kırmızı ve mavi görüyorsunuz. Ancak tüm bunları mor olarak algılıyorsunuz.

Mor renginin veya mora benzeyen diğer renklerin ayrımını yapmak günlük hayatta size herhangi bir kolaylık sağlamaz. Ancak renkleri ve renklerin doğasını bilmek, sizlere içsel yolculuğunuzda yardımcı olabilir ve renklerin arındırıcı gücünden faydalanmak isteyenlerin işine yarayabilir.