• Mayıs 11, 2023

Metafor nedir?

Metafor nedir?

Metafor; bir kişiyi ya da bir nesneyi benzer özelliklere sahip başka bir şeye atıfta bulunarak tanımlamayı ifade ediyor. Metaforlar iç dünyamızı açığa çıkarmamızı sağlayan güçlü bir araç olarak karşımıza çıkıyor. Bu nedenle her gün onlarca kez metafor kullanıyoruz.

Peki metafor tam olarak nedir, nasıl inşa edilir ve onları diğer mecazlardan ayıran nedir?

Birbirine benzemeyen ancak ortak noktaları olan iki nesneyi ya da kavramı karşılaştırmak için kullanılan metafor, Eski Yunanca’da “metaphero” yani “karşıya taşımak” anlamına geliyor. Bir açıdan bakıldığında metafor tam olarak budur çünkü bir metafor için birbirine benzeyen iki nesneye ihtiyaç vardır. Özellikle Sheakspeare’in sıklıkla kullandığı metaforlar meşhurdur.

“Bütün dünya bir sahnedir ve kadın, erkek ancak birer oyuncu. Her insan kısa ömrü içinde çeşitli roller oynar.”

Metaforlar genellikle karşılaştırma sözcükleri kullanmadan yeni bağlantılar kurmaya ve ek anlamlar çıkarılmasına izin verir. Özellikle “gibi” şeklindeki kelimeler tercih edilmez. Yaygın bir konuşma şekli olarak izleyicilerin ve dinleyicilerin olayları daha net anlamasına yardımcı olabilirler. Ayrıca bizlere başka bir şeyin simgesi olduğunu da gösterebilirler.

Ayrıca metaforlar genellikle bir noktaya vurgu yapmak istenildiği zaman da kullanılabilir. Örnek verecek olursak birinin “altın kalpli” olduğunu söylerseniz, onun iyi biri olduğunu vurgulamış olursunuz. Kişinin kalbi gerçekten altın olmasa da bu tür mecazi diller konuyu sezgisel, mantıklı ve daha şiirsel bir şekilde iletir.

Metaforları çeşitli disiplinlerde ve türlerde kullanılırken görebilirsiniz ancak en çok karmaşık edebiyat eserlerinde, filmlerde ve yaratıcı eserlerde kullanılır. Özellikle yazılı metaforlar, basit açıklamaları daha ağır bir hale getirerek belirli bir duyguyu daha iyi aktarmayı sağlar.

Daha iyi anlamak için İstiklal Marşı örneğine bakabiliriz. Örneğin; “Çatma, kurban olayım çehreni ey nazlı hilal!” dizesindeki “nazlı hilal” terimi Türk Bayrağı metaforu yapmak için kullanılmıştır. Bir başka örnekte ise Sabahattin Ali “dışarda deli dalgalar, gelip duvarları yalar” derken aslında dalgaların duvarlara vurduğunu ifade etmek istemiştir.

metafor
Metafor ve benzetme arasındaki fark nedir?

Metaforlar en çok benzetmelerle karıştırılır çünkü aynı amaca hizmet ederler. Yani ikisi de iki şeyi karşılaştırmak için kullanırlar. Ancak metaforlar şiirsel olarak bir şeyin aslında başka bir şey olduğunu anlatırken; benzetmeler, ortak yönü olan iki farklı şeyi karşılaştırır. Bunu da “gibi” ve “daha” gibi kıyaslama kelimelerinin kullanılıp kullanılmamasından anlayabilirsiniz. Benzetme örnekleri:

  • O bir çiçek kadar güzel.
  • Çocuk aslan gibi güçlüydü.
  • Bu ev sizinkinden daha büyük.
Metaforlar nasıl kullanılır?

Metaforlar yazınızda ve konuşmanızda kullandığınız takdirde yararlı olabilir çünkü yazınızın güçlenmesini sağlar. Kelimelerinizin daha canlı ve okuyucular tarafından daha fazla duygu yüklü anlaşılmasını istiyorsanız hayal gücünü harekete geçirebilir. Metaforları çok fazla kullanmak ya da iç içe geçirmek karşıdakilerin kafasını karıştırabilir bu nedenle onu geliştirmeyi tercih edebilirsiniz.

Ayrıca metaforları ele alırken hedef kitlenizi de göz önünde bulundurmanız gerekiyor. Çocuklar için bir yazı yazıyorsanız anlaşılamayacak metaforlar yerine daha basit metaforlar kullanabilirsiniz.

Son olarak metaforları kullanmadan önce neden kullanmak istediğinizi düşünün ve karar verin. Eğer bir durumu açıklamak zorsa ve bu karşılaştırma sizin işinizi kolaylaştıracaksa duyguların yararlı bir yansıması olarak tercih edebilirsiniz. Ancak genişletilmiş metaforlar veya aşırı metaforlar kullanmadan önce dikkat edin. Kendinize şu soruyu sormayı unutmayın; burada bir metafor kullanmam gerekir mi?

Bugün sizler için “metafor nedir ve nasıl kullanılır, benzetme ile arasındaki fark nedir?” sorularını yanıtladık. Sizler de okuduğunuz edebi eserlerde bu yöntemin sıklıkla kullanıldığını görebilirsiniz.